Kopalnia torfu w Wołczy Wielkiej zablokowana. Burmistrz odmówił zgody

Po ponad trzech i pół roku postępowania zapadła odmowna decyzja środowiskowa dla planowanej kopalni torfu w Wołczy Wielkiej. Inwestor chciał wydobywać około 25 tys. m³ surowca rocznie, jednak Wody Polskie i Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska uznały, że przedsięwzięcie zagraża wodom, retencji i cennym siedliskom. Decyzja nie jest jeszcze ostateczna.

Ponad trzy lata analiz i uzupełnień

Wniosek Roberta Krygiera wpłynął do Urzędu Miejskiego w Miastku na początku 2023 roku. Dotyczył eksploatacji złoża torfu na części działki nr 197 w obrębie Wołcza Wielka. Sprawa szybko okazała się znacznie bardziej skomplikowana niż zwykłe postępowanie administracyjne.

Najpierw inwestor został zobowiązany do przygotowania pełnego raportu oddziaływania na środowisko. Później dokumentacja była wielokrotnie uzupełniana, a RDOŚ i Wody Polskie domagały się dodatkowych analiz dotyczących m.in. przepływu wód, odwadniania terenu, ochrony pobliskich siedlisk oraz wpływu inwestycji na suszę i lokalną retencję.

Ostatecznie oba organy odmówiły uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Ich stanowiska były dla burmistrza wiążące, dlatego Jerzy Wójtowicz odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.

Kopalnia na 3,41 ha. Wyrobisko miało mieć do 7,5 metra

Cała działka ma 11,895 ha, natomiast teren samej inwestycji miał objąć około 3,41 ha. Udokumentowane zasoby torfu określono na 101,25 tys. m³. Przy średnim wydobyciu na poziomie około 25 tys. m³ rocznie eksploatacja miała potrwać mniej więcej cztery lata.

Plan zakładał kopalnię odkrywkową i wyrobisko o maksymalnej głębokości 7,5 metra. Torf miał być wydobywany koparką, składowany przy krawędzi wyrobiska w celu odsączenia wody, a następnie wywożony ciężarówkami poza teren zakładu. Po zakończeniu prac teren miał zostać zrekultywowany.

Największy problem: woda

Wody Polskie od początku wskazywały na ryzyko dla cieku Pląsa i jeziora Kościelnego. Organ zwracał uwagę na możliwość przedostawania się do wód odcieków z wydobytego i osuszanego torfu, zmianę poziomu wód gruntowych oraz uszczuplenie zasobów wodnych w zlewni.

Według Wód Polskich przedsięwzięcie byłoby w istotny sposób sprzeczne z planem przeciwdziałania skutkom suszy. Torfowiska działają jak naturalne zbiorniki retencyjne: pochłaniają wodę podczas obfitych opadów i stopniowo oddają ją w okresach suchych. Ich osuszenie i eksploatacja mogą zaburzyć ten mechanizm.

RDOŚ: mniej retencji, więcej emisji i większe ryzyko powodziowe

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska również odmówiła uzgodnienia inwestycji. Wskazała, że wydobywanie torfu obniży różnorodność biologiczną torfowiska, zwiększy emisję gazów cieplarnianych z rozkładu torfu, zmniejszy retencję wodną i może prowadzić do wzrostu ryzyka powodziowego.

Znaczenie miało również objęcie tego terenu normą GAEC 2, ustanowioną dla ochrony torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo. Przepisy te zakazują m.in. wydobywania torfu oraz budowania i odnawiania instalacji służących odwadnianiu takich terenów.

Sam raport inwestora wskazywał ponadto, że realizacja przedsięwzięcia oznaczałaby trwałą zmianę topografii, usunięcie roślinności i żyznej warstwy gleby, likwidację siedlisk i żerowisk części zwierząt oraz powstanie barier utrudniających ich migrację. Urząd uznał, że zaproponowane zabezpieczenia nie gwarantują wystarczającej ochrony środowiska.

Mieszkańcy nie złożyli uwag

Choć postępowanie trwało ponad trzy i pół roku i przewidywało udział społeczeństwa, w wyznaczonych terminach do urzędu nie wpłynęły uwagi, wnioski ani zastrzeżenia. Z dokumentacji nie wynika też, by strony zapoznawały się z aktami sprawy.

Co dalej?

Odmowa wydania decyzji środowiskowej blokuje inwestycję w obecnym kształcie, ale rozstrzygnięcie nie jest jeszcze ostateczne. Stronom przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, składane za pośrednictwem Burmistrza Miastka w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

::news{"type":"see-also","item":"10714"}