Docierają do nas niepokojące informacje o spadku liczebności pszczołowatych. Mobilizują one wiele środowisk do aktywnego działania na rzecz zwiększania stanu liczbowego populacji pszczół i polepszania warunków ich bytowania. Dlatego też Nadleśnictwo Polanów, wpisując się w projekt „Pszczoły wracają do lasu”, postanowiło wzmocnić i uzupełnić działania mające na celu wspieranie zapylaczy.

Pożytki pszczele odgrywają kluczową rolę w życiu pożytecznych owadów zapylających. Są podstawą ich egzystencji, a jeśli ich zabraknie, to owady po prostu poszukają sobie innych siedlisk obfitych w pożywienie. Tak stało się w jednej z chińskich prowincji, gdzie wskutek stosowania herbicydów zniszczono prawie wszystkie rośliny kwiatowe, co doprowadziło do braku bazy pokarmowej dla owadów i ogromnego spadku populacji. Spowodowało to konieczność zapylania drzew owocowych przez ludzi.

::news{"type":"see-also","item":"4426"}

Pożytki pszczele to, najogólniej mówiąc, wszelkie rośliny rosnące w zasięgu lotu pszczół, dostarczające im pokarmu. Pokarmem węglowodanowym, energetycznym jest nektar oraz, w naszych rejonach bardzo rzadko, spadź produkowana przez pluskwiaki. Natomiast pokarm białkowy stanowi pyłek, który u roślin kwiatowych zawiera męskie komórki rozrodcze powstające w pylnikach. Charakteryzując pożytki pszczele, możemy zastosować wiele podziałów w zależności od ich rodzaju, pochodzenia, miejsca występowania, okresu czy funkcji jakie pełnią. Podstawowy podział to pożytki pyłkowe, nektarowe i spadziowe. W zależności od miejsca występowania: leśne, łąkowe, polne czy też osiedlowe. Mamy też podział w zależności od pory kwitnienia (wczesne, letnie, jesienne).

Ogromne znaczenie owadów zapylających w środowisku leśnym nie budzi żadnych wątpliwości i było dokumentowane wielokrotnie. Aby owady te mogły pełnić swą dobroczynną rolę w środowisku, muszą znaleźć dogodne warunki egzystencji tj. miejsca gniazdowania i obfitość pokarmu. Temu celowi mogą służyć wszelkie akcje leśników zmierzające do zwiększenia dostępności miejsc na gniazdowanie jak również poprawa bazy pożytkowej. Wszystkie te działania wpisują się znakomicie w strategię rozwoju obszarów leśnych i pozytywnie wpływają na zwiększenie funkcjonalności, estetyki i bioróżnorodności środowiska leśnego. I, co najważniejsze, wykonywane w codziennej pracy leśnika nie sprawiają wrażenia przymusu, lecz są codzienną praktyką.

Obecnie sytuacja pożytkowa na gruntach leśnych jest bardzo zróżnicowana. Na bazie wieloletnich doświadczeń, w oparciu o łatwość rozmnażania i utrzymania się na danym stanowisku roślin, w Nadleśnictwie Polanów prowadzi się program zwiększania bioróżnorodności botanicznej, tak aby owady miały ciągły dostęp do pyłku i nektaru. Od wielu lat wprowadzamy, na nowo zakładane, uprawy krzewów miododajnych, takich jak: głogi, śliwa tarnina, dereń jadalny, jarząb pospolity, ale również drzew: czereśni ptasiej, gruszy pospolitej, jabłoni, klonu pospolitego czy jawora oraz w bardzo dużych ilościach, przy zakładaniu upraw dębowych, lipy drobnolistnej. Wyżej wymienione gatunki wprowadzamy w różnych formach, zarówno grupowo jako gatunki domieszkowe, ale również jako strefy ekotonowe wzdłuż szlaków komunikacyjnych, pól czy linii energetycznych. 

Współpracujemy zarówno z osobami fizycznymi użytkującymi łąki śródleśne,  jak i z kołami łowieckimi. W wyniku tej współpracy sadzimy drzewa i krzewy owocowe wzbogacające nie tylko bazę żerową dla zwierzyny, ale również dla owadów. Zachęcamy również koła łowieckie do siania roślin jednorocznych, mających za zadanie dostarczanie owadom pożytku w postaci nektaru i pyłku. Sami podjęliśmy próbę użytkowania części  terenów pod liniami energetycznymi, obsiewając gryką i facelią. Realizacja tego projektu w pierwszym etapie wymaga pewnych nakładów finansowych, lecz przeznaczone środki mają swoje uzasadnienie w zwiększonej liczebności owadów zapylających, a przede wszystkim poprawie naszego środowiska.
Z przedstawionych powyżej przykładów wynika, że zwiększenie bioróżnorodności pożytków pszczelich to jednocześnie szansa i konieczność. Szansa dla leśników na urozmaicenie i poprawę bazy pożytkowej pszczołowatych, ale również konieczność mająca na celu  zachowanie naturalnej równowagi biologicznej w lesie. W kontekście zwiększania bioróżnorodności nawet najmniejsza powierzchnia roślin wzbogacających skład gatunkowy danego siedliska ma oddziaływanie pozytywne, szczególnie w dużych monokulturach. Każdy rodzaj pożytku przynosi owadom określone korzyści. 

Podążając więc za głosem rozsądku i wykorzystując nadarzającą się okazję, zachęcam do dbałości o środowisko naturalne, a w nim  pożytki dla pszczołowatych poprzez rozpowszechnianie  działań w kierunku poprawy bioróżnorodności.

::addons{"type":"forecast"}